|
|
Hỏi: Tôi
là một linh mục lâu năm và đă học cách sử dụng công nghệ hiện đại, ở nơi
nào tôi có thể. Trên bàn thờ trong nhà nguyện riêng của tôi, tôi sử dụng
một máy tính bảng để dâng lễ. Thật dễ dàng để sử dụng nó hơn so với cuốn
sách lễ nặng nề, mọi sự là tiện lợi hơn ngay tại một nơi. Câu hỏi của
tôi là về việc đọc Kinh Thần Vụ. Tôi sử dụng hoặc máy tính bảng hoặc
điện thoại thông minh để đọc Kinh Thần Vụ - c̣n bộ Các Giờ Kinh Phụng vụ
nằm yên trên kệ sách. Trong khi lái xe, liệu tôi có thể chính thức đọc
Kinh Thần Vụ, bằng cách lắng nghe máy đọc, c̣n tôi không đọc chữ nào
chăng? Liệu việc như thế có đủ cho tôi làm bổn phận đọc Kinh Thần Vụ
không, thưa cha? - J. H., Austin, Texas, Hoa Kỳ.
Đáp: Có hai câu hỏi
được bao hàm ở đây: câu thứ nhất về việc sử dụng một máy tính bảng để
dâng Lễ; câu thứ hai về cách thức đọc Kinh Thần Vụ. Năm 2012, tôi đă trả
lời cho một câu hỏi tương tự và, theo như tôi biết, t́nh h́nh vẫn không
thay đổi đáng kể. Bốn năm trước (Bài
trả lời ngày 12-6-2012), tôi đă viết như sau:
"Cho đến nay, Giáo Hội hoàn vũ chưa có tuyên bố chính thức nào về việc
sử dụng các máy tính bảng điện tử trong phụng vụ. Ít nhất một Đức Hồng
Y, khi cử hành thánh lễ trong nhà thờ chính ṭa của ngài, đă công khai
sử dụng một máy tính bảng thay cho sách lễ, nhưng điều này không tạo ra
sự phê chuẩn chính thức. Ngược lại, một tuyên bố gần đây của Hội đồng
Giám mục New Zealand nói rằng máy tính bảng không được sử dụng cho Thánh
Lễ và các nghi lễ công khai khác.
“Do đó những ǵ tôi nói không có chỗ đứng chính thức nào. Tôi tự giới
hạn vào điều tôi xem có liên quan đến các nguyên tắc phụng vụ mà thôi.
“Mặc dù tôi sử dụng một máy tính, tôi thừa nhận rằng tôi không ái mộ
công nghệ và tự quản lư để tồn tại, mà không bị ràng buộc bởi điện thoại
di động hay máy tính bảng.
“Liên quan đến việc sử dụng điện thoại hoặc máy tính bảng, tôi không
thấy bất kỳ khó khăn lớn nào cho linh mục hay bất cứ ai khác, trong việc
sử dụng các thiết bị này để đọc Các Giờ Kinh Phụng Vụ, nhất là khi đi
đường xa hoặc du lịch.
“Đối với việc sử dụng một máy tính bảng để thay thế cho sách lễ, sách
bài đọc và sách Tin Mừng trong Thánh Lễ, tôi sẽ do dự nhiều hơn.
“Một mặt, người ta có thể lập luận rằng các sách phụng vụ, giống như bất
kỳ cuốn sách nào khác, là một phương tiện lưu giữ và truyền tải thông
tin. Trong ư nghĩa này, máy tính bảng thực hiện tốt chức năng tương tự
như các trang sách in, nhưng với một số lợi thế gia tăng khác. Ví dụ,
máy tính bảng có thể chứa tất cả các sách nghi lễ vào một chỗ, và nó cho
phép chủ tế có thể chuyển đổi bản văn từ ngôn ngữ này sang ngôn ngữ khác
khi cần thiết, và điều chỉnh kích cỡ chữ để đọc cách thoải mái nhất.
“Mặt khác, có một nguyên tắc, vốn trong khi không cần thiết cho phụng
vụ, là nên cân nhắc cẩn thận trước khi sử dụng các công cụ như vậy.
“Giáo Hội có truyền thống dành riêng các vật dụng được sử dụng trong
phụng vụ cho các chức năng thiêng liêng mà thôi. Do đó, các vật dụng này
thường được làm phép, để tách rời chúng ra khỏi tất cả các sự sử dụng
khác. Người ta không được dùng chén thánh cho mục đích gia dụng; linh
mục cũng không được lái xe xung quanh thị trấn trong bộ áo lễ. Lư do cho
điều này là không phải sự phi thực tế của hành động, nhưng bởi v́ các
vật dụng thánh thiêng được dành riêng cho một thời gian, một địa điểm và
một chức năng đặc biệt.
“Tương tự như vậy, các cuốn sách được sử dụng trong việc cử hành phụng
vụ thường được làm phép và chỉ dành cho việc sử dụng linh thiêng. Chúng
cũng được in và bị ràng buộc trong một định dạng, vốn nhấn mạnh mục đích
thánh thiêng của chúng.
“Tuy nhiên, máy tính bảng, do bản chất của nó, có khả năng đa dụng. Có
một cái ǵ đó phi lư trong việc sử dụng một máy tính bảng như là một
sách lễ hoặc sách bài đọc, và ngay sau đó nó được sử dụng nó để trả lời
điện thư, lướt web, hoặc tải về máy một bộ phim.
“Sách Tin Mừng là một trường hợp, mà trong đó tôi tin rằng các qui tắc
hiện hành áp dụng cho vấn đề của chúng ta. “Qui chế Tổng Quát Sách Lễ
Rôma”, số 120d, xác định rằng chỉ có sách Tin Mừng, chứ không phải sách
bài đọc, có thể được rước đi trong cuộc rước đầu lễ, đặt trên bàn thờ.
Sự phân biệt này chắc chắn có nhắm tới máy tính bảng đa dụng, do đó tôi
nghĩ chúng ta có thể nói rằng các qui tắc ấy đă loại trừ việc rước máy
tính bảng, đặt nó trên bàn thờ, và xông hương cho nó.
“Có thể suy đoán rằng sau này ai đó có thể phát triển một máy tính bảng
để sử dụng độc quyền cho phụng vụ, với một thiết kế thích hợp và không
có các chương tŕnh khác được cài đặt kèm theo. Lúc ấy, điều đó có thể
làm thay đổi cuộc tranh luận về vấn đề này.
“Cho đến khi thời gian ấy xảy ra, tôi nghĩ rằng tốt nhất chúng ta nên
tránh sử dụng các công cụ này, để duy tŕ sự nổi biệt thiêng liêng của
phụng vụ khỏi sự buồn tẻ của các hoạt động thông thường.
“Tuy nhiên, trong trường hợp đặc biệt, chẳng hạn như khi một linh mục đi
du lịch, tự t́m thấy ḿnh bị bắt buộc và không có sách lễ nào để sử
dụng, tôi tin rằng linh mục ấy có thể sử dụng một máy tính bảng để cử
hành Thánh Lễ”.
Đối với việc đọc Kinh Thần vụ, như đă đề cập ở trên, tôi thấy không có
khó khăn đặc biệt và nhiều thuận lợi.
Tuy nhiên, thật là không rơ ràng liệu linh mục có thể chu toàn bổn phận
đọc Kinh Thần vụ không, bằng cách nghe Giờ kinh được đọc trên một trong
vô số ứng dụng.
Trong một trả lời chính thức, Thánh Bộ Phượng Tự ngày 15-11-2000, làm
sáng tỏ một số vấn đề liên quan đến bổn phận đọc các Giờ Kinh Phụng Vụ
(Prot. Số 2330/00 / L). Bản dịch tiếng Anh không chính thức này đă được
xuất bản bởi Văn pḥng phụng vụ của Hội Đồng Giám Mục Hoa Kỳ.
Trước tiên, Thánh Bộ đưa ra một khẳng định cốt yếu liên quan đến bản
chất của Các Giờ Kinh Phụng Vụ:
"Việc đọc Các Giờ Kinh Phụng Vụ đầy đủ và mỗi ngày, đối với các linh mục
và phó tế chuẩn bị đến chức linh mục, là một phần cốt yếu của thừa tác
vụ Giáo Hội của họ.
"Chỉ một tầm nh́n nghèo nàn mới xem trách nhiệm này như một sự hoàn
thành thuần túy bổn phận theo Giáo luật, mặc dù nó là như vậy, và không
nhớ trong tâm trí rằng việc truyền chức thánh trao cho thầy phó tế và
linh mục một sứ vụ đặc biệt, để dâng lên một Thiên Chúa Ba Ngôi lời ca
ngợi v́ sự nhân từ của Ngài, vẻ đẹp tối thượng của Ngài, và chương tŕnh
thương xót của Ngài cho sự cứu rỗi siêu nhiên của chúng ta.
"Cùng với việc ca khen Chúa, các linh mục và phó tế dâng lên Đấng Tối
Cao một lời nguyện cầu bầu để xứng đáng đáp ứng các nhu cầu tinh thần và
vật chất của Giáo Hội và toàn thể nhân loại.
"Trong thực tế, ngay cả trong các hoàn cảnh tương tự, lời cầu nguyện này
không cấu thành một hành động cá nhân, nhưng tạo nên phần của việc thờ
phượng công khai của Giáo Hội, trong một cách mà khi đọc Giờ Kinh Phụng
Vụ, thừa tác viên thánh chu toàn bổn phận Giáo Hội của ḿnh: linh mục
hay phó tế, sống trong sự thân mật của Giáo Hội, hoặc của một nhà
nguyện, hoặc nơi cư trú của ḿnh, tự dâng ḿnh để đọc Kinh Thần Vụ, ngay
cả khi có thể không có ai cùng đọc với ḿnh, là thực hiện một hành vi,
vốn có tính Giáo Hội cao cả nhân danh Giáo Hội, và v́ lợi ích của toàn
Giáo Hội, kể cả toàn nhân loại nữa. Sách Nghi thức Giám mục nói: “Các
con có muốn ǵn giữ và gia tăng tinh thần cầu nguyện phù hợp với cách
sống của các con, và trong tinh thần ấy, các con có muốn chu toàn các
Giờ Kinh Phụng Vụ theo điều kiện của các con, làm một với dân Thiên
Chúa, để cầu nguyện cho họ và cho toàn thể thế giới không” (Sách Nghi
thức Giám mục, Nghi thức truyền chức Phó tế).
"Như vậy, trong nghi thức truyền chức phó tế, thừa tác viên thánh khẩn
cầu và tiếp nhận từ Giáo Hội nhiệm vụ của việc đọc các Giờ Kinh Phụng
Vụ, do đó, nhiệm vụ này liên quan đến quỹ đạo của các trách nhiệm thừa
tác của tân chức, và đi xa hơn về ḷng đạo đức cá nhân của ḿnh. Các
thừa tác viên thánh, cùng với các Giám mục, tự thấy ḿnh tham gia vào sứ
vụ cầu bầu cho Dân Thiên Chúa, vốn đă được giao phó cho họ, như họ được
giao cho Môsê (Xh 17, 8-16), các Tông Đồ (1 Tm 2, 1-6) và cho Chúa Giêsu
Kitô 'đang ngự bên hữu Thiên Chúa mà chuyển cầu cho chúng ta?’ (Rm 8,
34). Tương tự như vậy, Qui định Các Giờ Kinh Phụng Vụ, số 108, nói: "Khi
đọc Thánh vịnh trong Các Giờ Kinh Phụng Vụ th́ ta không đọc nhân danh cá
nhân, mà nhân danh Nhiệm Thể Chúa Kitô” (Bản dịch Việt ngữ của Nhóm
Phiên dịch Các Giờ Kinh Phụng Vụ).
Trong khi điều này không được nói rơ ràng đầy đủ, tôi tin rằng các tài
liệu trên đây hàm ư rằng những người có bổn phận đọc Kinh Thần Vụ, cần
phải chu toàn một cách trọn vẹn. Kinh Thần Vụ cũng cần được thực hiện
cách cá nhân, vốn bao gồm việc đọc cộng đồng, với một người khác nữa hay
riêng tư một ḿnh.
Đây là ư kiến của hầu hết các chuyên viên về luật phụng vụ trước Công
đồng chung Vatican II. Thí dụ, nghiên cứu năm 1920 của linh mục
E.J.Quigley về Kinh Nhật Tụng theo thần học luân lư nói như sau:
"Liệu một linh mục có thể chu toàn bổn phận của ḿnh bằng cách đọc Kinh
Thần Vụ với một người bạn khác không? Được, ngài đă chu toàn, bởi v́
việc đọc như thế là lư tưởng của Giáo Hội; và vị linh mục, khi đọc phần
của ḿnh (đọc các câu xen kẻ, vv), như trong cộng đoàn, đă thực hiện tốt
bổn phận của ḿnh, ngay cả khi người bạn cùng đọc là một giáo dân hoặc
một người thiếu chú ư. Trong việc đọc như thế, một linh mục nên thận
trọng (1) rằng ḿnh đọc câu xen kẻ, (2) rằng việc đọc câu là liên tiếp
với nhau chứ không đồng thời, (3) rằng các câu, vv, được một người bạn
(hay cộng đoàn) đọc rơ, phải được nghe rơ bởi người bạn khác hoặc cộng
đoàn... ".
Cuốn sách này cũng khuyến nghị rằng "việc phát âm các từ ngữ của Giờ
Kinh phải là đầy đủ. Nghĩa là, các từ và âm tiết được lặp lại hoàn toàn
mà không cắt xén hoặc đọc tắt”. Và rằng “việc
phát âm phải là liên tục. Nghĩa là, việc đọc Giờ Kinh phải là liên tục,
chứ không bị gián đoạn".
Công việc trên nhằm xác định mức độ tội lỗi liên quan đến việc không
phát âm tốt hoặc làm gián đoạn việc đọc Giờ Kinh, nhưng chúng tôi bỏ qua
các tham chiếu này, bởi v́ Bộ giáo luật hiện hành nói về sự buộc nặng là
phải trung thành với cam kết đọc Kinh Thần Vụ, nhưng không c̣n đề cập
đến tội trọng hoặc tội nhẹ nữa. Điều này là phù hợp với các tiêu chuẩn
chung của Bộ Giáo luật là không chính thức buộc sự vi phạm các giới luật
của Giáo Hội bằng h́nh phạt tội lỗi nữa.
Trong việc giải quyết điểm này, câu trả lời chính thức nói trên cho biết
thêm:
"Câu hỏi # 2: Liệu
sự bắt buộc nặng (sub gravi) mở ra cho việc đọc toàn bộ Kinh Thần vụ
không?
"Đáp: Xin nhớ rơ các
điều sau đây:
"- Một lư do nghiêm trọng, chẳng hạn sức khỏe, hoặc bận công tác mục vụ,
hoặc một hành động từ thiện, hay mệt mỏi, chứ không phải là một sự bất
tiện đơn giản, có thể cho miễn đọc một phần và thậm chí toàn bộ Kinh
Thần vụ , theo nguyên tắc chung, vốn xác định rằng một luật Giáo Hội
thuần túy không ràng buộc, khi một sự bất tiện nghiêm trọng hiện diện;
"- Việc bỏ một phần hay toàn bộ Kinh Thần Vụ do sự lười biếng hoặc do
việc thực hiện các hoạt động giải trí không cần thiết, là không hợp
pháp, và thậm chí c̣n tạo thành một đánh giá thấp, theo mức độ nghiêm
trọng của vấn đề, về bổn phận thừa tác của ḿnh và luật của Giáo Hội;
"- Việc bỏ giờ Kinh Sáng (Lauds) và Giờ Kinh Chiều đ̣i hỏi một lư do lớn
hơn, v́ các Giờ Kinh này là "hai giờ then chốt của Kinh nguyện hàng
ngày” (SC 89);
"- Nếu một linh mục phải cử hành Thánh Lễ nhiều lần trong một ngày, hoặc
giải tội nhiều giờ liền, hoặc giảng nhiều lần trong một ngày, và việc
này khiến ngài mệt mỏi, ngài có thể xem xét, theo sự thanh thản của
lương tâm, rằng ngài có một lư do chính đáng để bỏ một phần tương ứng
của Kinh Thần vụ;
"- Đấng Bản quyền của linh mục hay phó tế có thể, v́ một lư do chính
đáng hoặc nghiêm trọng, tùy theo trường hợp, miễn cho ngài hoàn toàn
hoặc một phần việc đọc Kinh Thần Vụ, hoặc thay thế việc đọc kinh bằng
một hành động đạo đức (thí dụ, lần chuỗi Mân Côi, đi đàng Thánh giá, đọc
Kinh Thánh hay sách thiêng liêng, một thời gian cầu nguyện thầm kéo dài
hợp lư, vv)”.
V́ vậy, trong kết luận, tôi tin rằng một cách tổng quát việc sử dụng một
ứng dụng, vốn đọc Kinh Thần Vụ, là không đủ để chu toàn bổn phận theo
chức thánh. Tuy nhiên, tôi nh́n nhận rằng ư kiến của tôi là một suy
luận, và không có lập trường chính thức cách này hay cách khác, và một
ứng dụng như vậy có thể nhận được sự chấp thuận chính thức một ngày nào
đó.
Các ứng dụng này có thể được sử dụng cách hữu ích bởi bất kỳ tín hữu
nào, khi họ không có nghĩa vụ phải đọc Kinh Thần Vụ, nhưng người ấy mong
muốn làm như vậy. Tôi tin rằng nó cũng là một lựa chọn hợp pháp cho các
linh mục, và những người thường có bổn phận đọc Kinh Thần Vụ, nhưng họ
được miễn đọc, do họ gặp một trong các điều kiện nêu trên trong câu trả
lời chính thức.
(Nguyễn
Trọng Đa/ Zenit.org 29-11-2016)